Gruaja e tjetrit dhe burri nën krevat

Vepra më gazmore e Dostojevskit. Një klasik komik i pastër.

“Gruaja e tjetrit dhe burri nën krevat” është një nga krijimet më zbavitëse që ka shkruar ndonjëherë Fjodor Dostojevski. Me një sy satirik dhe një dorë mjeshtërore, autori na jep një panoramë të çmendur të xhelozisë, paranojës dhe situatave absurde ku përfundon një burrë i marrosur pas dyshimeve ndaj gruas së vet. Protagonisti, Ivan Andrejiç, është thjesht i paharrueshëm: i kapluar nga dyshimi, ai futet në një seri situatash qesharake, mes të cilave edhe fshihet nën shtratin e një të panjohuri në një dhomë të errët, për të zbuluar një tradhti të mundshme. Dhe ç’ndodh? Nën shtrat nuk është i vetëm… Përplasja mes tij dhe personit që gjen aty është sa qesharake, aq edhe tragjikomike: në heshtje, duke u zvarritur, duke u trembur, duke u zënë me fjalë, duke u përpjekur të mos zbulojnë njëri-tjetrin – dhe më pas, as ata vetë nuk e kuptojnë më me kë janë xhelozë. Me një regji skenike të përsosur dhe një ndjenjë kohe që i afrohet teatrit, Dostojevski e shndërron një episod xhelozie në një komedi të pastër njerëzore – të dhembshme, të çmendur dhe të paharrueshme.
Letërsia e madhe e shekullit XIX ka pak episode që e shpalosin kaq këndshëm absurditetin e pasionit njerëzor. Kjo është një perlë komike – për ata që e duan Dostojevskin edhe kur ai shkruan me humor.